KOMPOZİSYON NEDİR?

Kompozisyon

Düşüncelerin İfadesi

Her görüntü bir düşünceyi anlatır Bu bazen çok basit olabilir tatilimi şurada geçirdim bunlar vardı gibi yada pişmanlıklar ömür boyu insanın peşini bırakmaz gibi derin anlamları olabilir.

Yirmibirinci yy insanı görsel anlatıma sözlü ve yazılı anlatım kadar aşina değildir Tıpkı sözel dil gibi görsel bir dilde öğrenilebilir ve geliştirilebilir iken kimse bunun üzerinde durmaz. Böylelikle bir dil geliştirmiş yetenekli gözler çektikleri fotoğrafları ve görüntüleri seyirci olarak paylaşacak güzelliklerini takdir edebilecek yetkin göz bulmakta da zorlanır olmuşlardır yada sınırlı bir kitleye hitap edebilmektedir.
Hiçbir kuralı olmayan bir dil tam bir karmaşadır. Sözel iletişimde birçok kural ve yöntemler belirlenmiştir. Bu kurallara bilinmediğinde ve uygulanmadığında iletişim sekteye uğrayacaktır.

Görsel sanatların kendi dilinde dil bilgisi ve söz dizimine karşı gelen kavram kompoziyondur. Açık bir iletişimi sağlayabilmenin bir aracı olarak görsel bir çalışmada kullanılan unsurların kontrollü şekilde düzenlenmesi olarak tanımlanabilir.

Kompozisyon oluşturulurken her bir unsurun görüntünün içine dahil edilmesi dışarıda tutulması veya yeniden tasarlanması gerekir.
Kompozisyon konusu herkesi tedirgin eder Yazı dili ortaya çıkmadan önce herkes görsel dille iletişim kurardı. İlk yazı bile şekillerden oluşurdu sonraları semboller soyut şekillere dönüştü karmaşık yazı dilleri gelişti yalnız bunları elit ve seçkin bir kitle kullanabiliyordu diğerleri bir takım çizimler ve resimler aracılığıyla bilgi edinme alışkanlığı kazanmıştır. Batıda Rönesans a kadar olan dönemdeki mükemmel resimlerin bugün sanat eseri olarak büyük önemi olabilir ancak o devirlerde bu resimlerin işlevi okuma yazma bilmeyen kitlelerin dönemin egemen dinsel prensiplerini anlamasına ve benimsemesine yardımcı olmaktı. Ülkemizde resmin geç girişi ve birtakım kuralların katılığı görsel sanatlarda gelişmemizi ve görsel estetik duygumuzun bodur kalmasına neden olmuştur. Okuma yazması yok bakacak resmi de olmayan bir toplum soyut süslemeler ve kulaktan kulağa yayılan kültür formlarına sarılmış ve müzik eşliğinde türkülerle yada destanlarla yetinmişlerdir bu açığı sonraları minyatürler kapatsa da yeterli olmamıştır. Bunun kanıtını batılı şehirlerle günümüz şehirlerini karşılaştırdığınızda göreceksiniz Günümüzde hala yoğun şekilde kullanılan kilim ve çiçek desenli apartman cepheleri bu yüzdendir.
Sonuç olarak batıda da orta cağ da insanların görsel betimlemeyi algılama değerlendirme ve anlama konusundaki yetenekleri şimdiye nazaran daha iyi olduğu düşünülebilir .Modern insanın yetişme sürecinde okullarda görsel eğitime verilen öncelik her geçen gün azalmıştır. Görsel iletişimin öneminin azalmasının sebebi okuma yazmanın yaygınlaşması yazılı eserlerin kolaylıkla çoğaltılması olabilir.

Günümüzden çok önceleri başlayan bir anlayışla matematik fen bilimleri İngilizce ve sosyal bilimler gibi dersler okullarımızda öncelikli olarak ele alınmış görsel sanatlar eğitimde ikincil plana atılmış ders saatleri azaltılmış gereksiz görülmüştür. Görsel sanatlarda iyi eğitimin verildiği okullarda bile çocuklara çizgilerin şekillerin formların ve renkleri duygusal içeriği öğretilmemiş sadece tanımlanabilir şekiller çizmeye yönlendirilmiş betimlemeler soyutlamalar es geçilmiştir
Kompozisyonun kuralları gerçekte kurallar değil yön gösterici rehberlerdir Söz ve yazı dilinde birçok kural tekdüzedir ve uygulanır. Görsel sanatlarda kurallar esnektir kural yoktur bile denebilir.

Bazı insanlarda kompozisyon önsezisi vardır bu doğuştan gelebilir.
Bir kompozisyonda kurallar kameramanın ifade etmeye çalıştığı düşünceyi güçlendiriyorsa vardır. Kurallar amaçlanan mesajı engelliyorsa o kural yok sayılabilir
Kompozisyon öğrenilir başlarda sıkıcı olabilir fakat sonraları bir refleks oluşur bazı kalıplar zamanla ortaya çıkmıştır önceleri bunlar taklit edilebilir sonra belki kendi özgün kalıplar icad edilir . Kalıplar ihlal edilemez olarak kabul edilmezlerse yararlı olurlar.
Bazı insanlar görsel mesajları algılamakta da yeteneklidirler. Bu insanlar düşüncelerini görsel olarak kolaylıkla iletebilirler. Eğitimsiz kişiler ise görsel görüntünün içerdiği bilgiyi algılamakta zorluk çekerler ve görsel sanatları hayranlıkla izler. Sanat dünyasının son derece soyut ve anlaşılmaz olup sadece seçkin bir kitle tarafından algılanabildiğini zannederler.

Bir ressam resme başlarken önünde beyaz bir tuval vardır yaratmak istediği görüntü kafasının içindedir ve bunun için hayli zamanı vardır. Yemek Fotoğrafçısı için ise birçok etken vardır ki sonucu doğrudan etkiler zamanı çok azdır çerçeveye istemediği bazı unsurları almak zorunda kalabilir ani kararlar vermelidir. Refleksi oluşan yemek fotoğrafçıları bu durumda geceleri daha rahat uyurlar.

Kompozisyon Kontrol Etmektir
Kompozisyon kontrol anlamına gelir kendisini heyecanlandıran düşünceye doğru bir başkasını çekmek için sanatçının kullandığı bir araçtır.
Usta bir sanatçı seyircinin gözünü eseri üzerinde nasıl dolaştıracağını iyi bilir. Bunun için renkler çizgiler kullanır seyirciyi kontrol altında tutar.
Sanatçı ürününün duygusal içeriğini nasıl kontrol edebileceğini bildiği için sonuçta izleyicisinin duygusal tepkilerin de kontrol edebilir. Özellikle renklerin şekillerin seyirciler için bazı kalıplaşmış çağrışım biçimleri vardır. Mesela keskin kenarlı ve kaba şekiller hareket ve gerilimi çağrıştırırken yumuşak şekiller dinginlik ve huzuru algılatır. Kırmızı sarı turuncu gibi sıcak renkler daha serin bir özelliği olan mavi ve yeşil renklere göre izleyici üzerinde daha farkı duygular uyandırır. Kameraman çerçevesindeki unsurların renklerinin ve şekillerinin kendi anlatmak istediğiyle paralel olup olmadığının farkında olmalıdır.

Kompozisyonun Mesajı Olmalıdır
Yemek fotoğrafçısının kompozisyonuyla bir şey söyleme niyeti yoksa kompozisyonu nasıl yapacağı konusunda karar vermek için uygun ölçütü yoktur.
Nesnelerin hangilerini görüntüye dahil etmeli? hangilerinden vazgeçilmeli? hangi objektifi kullanmalı? konunun neresi flu neresi net olmalı? bulunduğu yer iyi mi yoksa yer mi değiştirmeli? bir nesne diğerinin yanında iyi görünürmü? Sadece rengi yüzünden bir obje kompozisyonda olabilirmi? Bunlara dikkat etmemesi durumunda objeler yerlerini kendileri belirler yada geleneksel çiçekli kalıplarla yetiniriz.